8 tips tegen hoogteziekte

Wat is nu eigenlijk hoogteziekte of Altitude Mountain Sickness? Hoogteziekte is een verzamelnaam voor acute hoogteziekte (AMS),  hersenoedeem en longoedeem door de grote hoogte veroorzaakt. Acute hoogteziekte kan ontstaan door onvoldoende aanpassing aan de lage zuurstofdruk, die op grote hoogte aanwezig is, en dit door te snel die hoogte te bereiken.

Het percentage van mensen die hoogteziekte krijgt:

Kans op hoogteziekte< 2000m: < 5%
2500m: 10%

3000m: 15%
3500m: 35%
4500m: 50%

Deze cijfers zijn indrukwekkend. In de praktijk betekend dit dat meer dan de helft niet de top van de Kilimanjaro haalt wegens hoogteziekte.

  • De gevoeligheid voor hoogteziekte is erg individueel en verschilt van persoon tot persoon.
  • Elementen die de kans op hoogteziekte verhogen: onvoldoende drinken, te grote inspanning onmiddellijk na het bereiken van grote hoogte, onderkoeling (slechte kledij).
  • Andere risicofactoren zijn Roken en alcoholgebruik.
  • Mensen met hart- en longaandoeningen lopen ook meer risico.

 Wat zijn de symptomen van hoogteziekte (AMS)?

Vooraleer men van typische symptomen bij hoogteziekte spreekt moet men eerst begrijpen wat de normale acclimatisatieverschijnselen zijn bij iedereen op grote hoogte:

  • Kort van adem tijdens inspanning (Hyperventilatie).
  • Versterkte urinelozing, ook ‘s nachts.
  • Vreemde dromen tijdens de nachtrust.

Deze bekende symptomen bij hoogteziekte beginnen meestal 6 tot 12 uur na aankomst op hoogte en dikwijls na de eerste of tweede nacht slapen.

Beginnende signalen van echte hoogteziekte

  • Hoofdpijn, meestal meteen bij het opstaan is het belangrijkste symptoom. Een beetje vergelijkbaar met een kater. Het is vaak een beginsymptoom en moet zeker ernstig genomen worden.
  • Vermoeidheid.
  • Kortademigheid bij inspanning.
  • Gebrek aan eetlust en misselijkheid.
  • Slapeloosheid. Let op: Neem geen slaapmiddelen want deze verergeren nog de kans op hoogteziekte.  Goed slapen is een teken van acclimatisatie.
  • Duizeligheid.
  • Opzwellen van handen, voeten en gezicht.

Vervolgens kunnen de klachten erger worden

  • Braken en zeer erge hoofdpijn, hallucinaties, evenwichtsstoornissen, bewusteloosheid.
  • Hoest en toenemende kortademigheid (niet kunnen praten zonder naar adem te happen), benauwdheid, roze fluimen, longreutels, blauwe nagels en lippen.
  • Indien niets gedaan wordt kan dit evolueren tot levensbedreigende toestanden binnen enkele uren met overlijden. Dit komt maar heel zelde voor bij hoogtes onder de 3000 m.
  • Longoedeem en hersenoedeem kunnen bijzonder plots opkomen. Eens in coma is het sterftecijfer zeer groot ondanks adequate behandeling (50%).

Diagnose

Het is niet eenvoudig om de diagnose te stellen alhoewel van een juiste diagnose veel afhangt: mag ik verder stijgen of moet ik ter plaatse blijven of dalen. Let vooral op verschijnselen bij jezelf maar ook bij je medereizigers, want iemand met hoogteziekte is soms niet in staat zijn eigen situatie goed te beoordelen.

Let op: elke ziekte op grote hoogte is hoogteziekte tot het tegendeel bewezen is.

8 tips tegen hoogteziekte (AMS)

De belangrijkste regel is: Zolang er symptomen zijn mag men niet verder stijgen! Laat je niet meeslepen door anderen. Gezondheid voor alles!

  • Verblijf eerst enkele dagen op een ‘medium’ hoogte (+ 2000 m).
  • Vermijd slaapmiddelen en overmatig gebruik van alcohol. Niet roken is heel belangrijk!
  • Boven de 3000 m stijgt men maximaal 500 m per dag om te overnachten.
  • Slaap na elke 1000 m stijgen 2 nachten op dezelfde hoogte met eventueel een extra rustdag.
  • Boven de  4500 m stijgt men maximum 200 m per dag.
  • Voldoende drinken is heel belangrijk: Op hoogte raak je namelijk makkelijker uitgedroogd. Minstens 3 liter en meer drinken is echt noodzakelijk. Zelfs indien er geen dorstgevoel is, omdat het vochtverlies via de ademhaling sterk toeneemt door de lichte hyperventilatie. Een goede test voor jezelf is het controleren van de kleur van de urine. Deze dient helder te blijven.
  • Eet voldoende koolhydraten.
  • Vrouwen hebben vanwege hun menstruatie meer kans op bloedarmoede en kunnen in voorbereiding van hun tocht een ijzerrijk dieet volgen + ijzertabletten nemen.

Wil je de kans op hoogteziekte echt aanzienlijk verlagen dan kun je je lichaam vooraf aan je expeditie laten acclimatiseren aan de hoogte in een hoogtetent.